Scherptediepte is het deel van je foto dat scherp is, van voor tot achter. Hoe groter je diafragma (lage f-waarde), hoe ondieper het wordt. Vul je camera, brandpuntsafstand, diafragma en afstand in en je ziet precies hoeveel er scherp is.
Scherptegebied
Sweet spot van jouw lens
De sweet spot is de scherpste opening van een lens. Een lens is bij zijn maximale opening vaak iets zachter en bij f/16-f/22 zachter door diffractie. Daartussen, meestal 2-3 stops vanaf wide-open, ligt het scherpste punt.
De scherptediepte-calculator vertelt je hoeveel van je scène scherp wordt weergegeven, op basis van sensorformaat, brandpuntsafstand en diafragma. Handig als je van tevoren wilt weten of die achtergrond voldoende wazig wordt, of juist of een landschap van voor tot achter scherp is. Vul de waarden in en je ziet direct het resultaat.
Wat bepaalt de scherptediepte?
Drie factoren spelen een rol: de afstand tot je onderwerp, de diafragmawaarde en de brandpuntsafstand van je lens. Hoe groter het diafragma (lager f-getal), hoe ondieper de scherptediepte. Een 85mm f/1.8 op twee meter afstand geeft een heel ander resultaat dan een 35mm f/4 op dezelfde afstand.
Het sensorformaat telt ook mee. Een fullframe sensor bij dezelfde instellingen geeft een ondiepere scherptediepte dan een crop-sensor, omdat je voor hetzelfde beeldveld dichter bij je onderwerp staat of een langere brandpuntsafstand gebruikt. De calculator houdt daar rekening mee.
Scherptediepte in de praktijk: portret en landschap
Bij portretfotografie wil je vaak een wazige achtergrond. Een grote opening (f/1.4 tot f/2.8) en een langere brandpuntsafstand geven je die smalle zone van scherpte. De calculator laat zien hoe dun die zone precies is, zodat je weet hoe nauwkeurig je moet scherpstellen.
Bij landschappen en architectuur werkt het andersom. Je wilt alles scherp, van de voorgrond tot de verre horizon. Met de scherptediepte-calculator zie je bij welk diafragma en focusafstand dat lukt. Combineer dat eventueel met de Focal length vergelijker als je twijfelt welke brandpuntsafstand je wilt gebruiken voor een specifieke scène.
Veelgestelde vragen
Welk diafragma heb ik nodig voor een scherpe achtergrond bij een portret op 1,5 meter?
Dat hangt af van je brandpuntsafstand en sensorformaat, maar op een fullframe met een 85mm lens heb je al bij f/2.8 een ondiepte van enkele centimeters rond je focuspunt. De calculator geeft je de exacte waarden voor jouw specifieke combinatie.
Klopt het dat een langere brandpuntsafstand altijd minder scherptediepte geeft?
Niet helemaal. Een langere brandpuntsafstand geeft een ondiepere scherptediepte bij dezelfde focusafstand, maar als je verder weg gaat staan om hetzelfde beeld te krijgen, compenseert dat deels. De calculator laat dit goed zien als je beide situaties naast elkaar invult.
Wat is het verschil in scherptediepte tussen fullframe en APS-C bij dezelfde lens?
Op een APS-C sensor heb je bij dezelfde brandpuntsafstand en hetzelfde diafragma meer scherptediepte dan op fullframe. Wil je hetzelfde beeldveld én dezelfde achtergrondvervaging op APS-C, dan heb je een grotere diafragmaopening nodig.